De kern van The Coaching Habit is dat leiders effectiever kunnen worden door minder direct advies te geven en meer vragen te stellen. Dit verandert de manier waarop ze met hun teams communiceren en opent de deur naar meer zelfstandigheid, groei en diepte in gesprekken.
De auteur, Michael Bungay Stanier, is een internationaal erkende coachingexpert en de oprichter van Box of Crayons, een organisatie die leiders helpt met praktische coachingvaardigheden. Hij won de titel Coach of the Year in Canada en heeft meerdere bestsellers geschreven die leiderschaps- en coachingvakmanschap combineren met neurowetenschappelijke inzichten.
Het boek beschrijft zeven essentiële vragen die een nieuwe coachinggewoonte vormen en die dagelijks kunnen worden ingezet, zelfs in drukke werkomgevingen.
Leiders die deze coachinghabit ontwikkelen, creëren een cultuur waarbij medewerkers hun eigen antwoorden vinden, meer betrokken raken en productiever worden.
Dit bespaart de leider tijd en voorkomt dat hij/zij de bottleneck wordt in het oplossen van problemen. Michael Bungay Stanier benadrukt dat deze aanpak niet alleen het werk efficiënter maakt, maar ook de onderlinge relaties verdiept en de autonomie van teams vergroot, wat essentieel is in een snel veranderende wereld.
1. Waarom coaching cruciaal is
Coaching is een leiderschapsstijl die leiders helpt om beter te luisteren, de juiste vragen te stellen en medewerkers te stimuleren verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen groei en prestaties. Hoewel de waarde van coaching erkend wordt, zien veel managers het als tijdrovend en lastig.
Dit boek biedt daarvoor een oplossing: een praktische, haast spelende manier om coaching onderdeel te maken van je dagelijkse gesprekken.
Michael Bungay Stanier benadrukt dat coaching niet draait om lange sessies of ingewikkelde theorieën, maar juist om kleine gedragsveranderingen die een groot effect hebben. Door een coachinggewoonte te ontwikkelen, kunnen leidinggevenden meer impact maken zonder extra tijd of energie te investeren.
Hij stelt dat leiders niet hoeven te wachten tot ze “coach” zijn om te coachen; het dagelijkse gesprek kan het startpunt zijn voor groei en ontwikkeling.
Leiders hoeven geen experts te zijn in coaching; de simpele gewoonte van het stellen van betere vragen is al krachtig. Drie valkuilen verhinderen coaching: te veel advies geven, te snel oplossingen aandragen, en te weinig vasthouden aan een gewoonte van vragen stellen.
De coachinghabit helpt deze valkuilen te doorbreken via een concreet gedragsrecept dat makkelijk toepasbaar is in drukke werkomgevingen.
“De verandering in gedrag waar dit boek over gaat is dit: een beetje meer vragen stellen en een beetje minder vertellen wat mensen moeten doen.”
2. De zeven essentiële coachingsvragen
Effectief coachen begint bij het stellen van de juiste vragen. In dit hoofdstuk introduceert Michael Bungay Stanier zeven krachtige vragen die leiders kunnen gebruiken om gesprekken te verdiepen, betere inzichten te krijgen en hun teamleden te stimuleren tot zelfstandigheid en groei.
Door deze vragen als gewoonte te integreren in je dagelijkse communicatie, transformeer je je leiderschapsstijl en bevorder je duurzame ontwikkeling. Deze vragen vormen het hart van de coachinghabit en zijn eenvoudig genoeg om direct toepasbaar te zijn, zelfs in drukke werkomgevingen.
Zo ontstaat er een systematische manier om gesprekken meer impact te geven en minder vanuit advies te handelen.
1. De kickstartvraag: wat houdt je bezig?
De kickstartvraag is de eerste en misschien wel belangrijkste vraag in een coachgesprek. Het is de vraag waarmee je het gesprek opent en die uitnodigt om te delen wat er echt speelt: “Wat houdt je bezig?”
Deze vraag is krachtig omdat hij open is en tegelijkertijd gefocust genoeg om direct tot de kern te komen. Hij voorkomt oppervlakkige praatjes en nodigt uit tot het bespreken van wat iemand op dit moment het meest belangrijk vindt.
Om deze vraag nog effectiever te maken, gebruik je het 3P-model.
Dit model helpt om het antwoord te structureren en beter te begrijpen. Na het stellen van de kickstartvraag kijk je samen of het antwoord vooral over een Project gaat (de concrete taken of doelen), over People (relaties en samenwerking met anderen), of over Patterns (terugkerende gedrags- of denkpatronen).
Deze drie invalshoeken helpen om snel vast te stellen waar de aandacht in het gesprek op het juiste moment moet liggen.
Door deze combinatie van de kickstartvraag en het 3P-model geef je het gesprek niet alleen een goede start, maar zorg je ook dat het doelgericht en effectief blijft, zonder dat het gesprek afzakt in vaagheid.
Voorbeeld: je vraagt “Wat houdt je het meest bezig in je werk?” en helpt dan om te bepalen of het over een specifiek project gaat, een relatieprobleem met een collega, of een patroon in hoe iemand met uitdagingen omgaat. Zo weet je direct waar je samen mee aan de slag kunt.
2. De awe-vraag: “And what else? “of “En wat nog meer?”
Deze vraag heeft magische eigenschappen. Door herhaaldelijk te vragen “En wat nog meer?” ontstaan nieuwe inzichten en opties. Het helpt het aangeboren adviesmonster van de coach in bedwang te houden.
Deze vraag creëert ruimte voor diepere reflectie en voorkomt dat je meteen met oplossingen komt.
- Belangrijk om minstens drie keer door te vragen met deze vraag.
- Het stimuleert creativiteit en laat onontdekte mogelijkheden zien.
3. De focusvraag: Wat is hier de echte uitdaging voor jou?
Vaak ligt het werkelijke probleem achter het eerste aangedragen issue verborgen. Deze vraag helpt de kern te vinden en onduidelijkheden of afleidingen te vermijden.
- Veelgemaakte fouten bij het vaststellen van de uitdaging:
- Teveel problemen tegelijk willen bespreken
- Praten over derden in plaats van het echte probleem
- Vage of abstracte omschrijvingen
- Door te vragen naar de echte uitdaging voorkom je dat je afgeleid wordt door bijverschijnselen.
4. De basisvraag: Wat wil je?
Deze vraag draait om het expliciet maken van wensen en behoeften, iets waar mensen vaak moeite mee hebben. Het helpt verantwoordelijkheid te nemen voor eigen verlangens.
- Het bevordert openheid en heldere communicatie.
- Door regelmatig deze vraag te stellen, ontstaat een cultuur van directheid en respect.
5. De luie vraag: Hoe kan ik helpen?
Deze “luiheid” voorkomt dat je ongevraagd in actie schiet. Het dwingt de ander tot een duidelijke en specifieke vraag.
- Voordelen:
- Voorkomt onnodig werk
- Houdt de coach alert op haalbaarheid van hulp
- Laat de ander reflecteren op zijn eigen behoeften
6. De strategische vraag: Als je hier ‘Ja’ op zegt, wat zeg je dan ‘Nee’ tegen?
Deze vraag brengt helderheid in keuzes en prioriteiten. Elke Ja vraagt om een bewuste afweging van wat er voor moet wijken.
- Verschillende soorten NEE:
- NEE van uitsluiting: opties die automatisch wegvallen
- NEE van stopzetting: acties die moeten stoppen om Ja mogelijk te maken
- Helpt overbelasting voorkomen en richting geven.
7. De leer vraag: Wat was het meest nuttig voor je?
Reflectie aan het einde van een gesprek verdiept het leerproces en stimuleert dubbel-lus leren — leren over het proces zelf en niet alleen de inhoud.
- Voordelen:
- Positief kaderen van het gesprek
- Bevordert persoonlijke betekenisgeving en feedback
“Vertel minder en vraag meer.”: De essentie van leiderschap ligt in het stellen van vragen die anderen zelf laten groeien
Luister hier naar de korte versie van het audiobook
Lees of beluister hier de VOLLEDIGE Nederlandstalige samenvatting van “The Coaching Habit”
